TEMA, Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
TEMA'nın açılımı nedir?

TEMA Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı

TEMA’nın İngilizce açılımı nedir?

TEMA The Turkish Foundation for Combating Soil Erosion, For Reforestation and the Protection of Natural Habitats

TEMA Logosu ne anlama geliyor?

TEMA Vakfı’nın logosunun tasarımı için 1994 yılında bir yarışma açılır. Yarışmaya katılanlar arasında en çok beğenilen, grafik sanatçısı Sadık Karamustafa tarafından tasarlanan logo olur. Logodaki “E” harfi hem şekil hem de renk itibariyle erozyonu temsil eder. Erozyon ile mücadelenin ancak yeşilin çoğaltılması ile mümkün olacağını vurgulamak amacıyla TEMA yazısının altı yeşil renk ile çizilir. 1997 yılında, Vakfın kuruluşunun 5’inci yılı için düzenlenen “Her Yakaya Yeşil Yaprak Kampanyası”nın ardından logonun yanına yaprak eklenir ve logo bugünkü halini alır. TEMA Vakfı logosu koruma altındadır ve kullanımı çeşitli kurallara ve izne bağlıdır.

TEMA Vakfı ne zaman, kimler tarafından, nasıl kurulmuştur?

Çevre kavramının dünya literatürüne ilk girişi 1972 yılında Stockholm Konferansı ile gerçekleşmiştir. Ancak bugün anladığımız çevre ve sürdürülebilirlik kavramlarının hayatımıza girişi 1992 yılında Rio de Jenario’da gerçekleşen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı ile olmuştur. Türkiye’nin iki saygın iş adamı, Hayrettin Karaca ve A. Nihat Gökyiğit, uluslararası arenada henüz çok yeni olan bu kavramları Türkiye’ye kazandırmaya ve hayatlarını adadıkları doğa korumayı örgütlü hale getirmeye karar verdiler. Erozyon ve çölleşme ile mücadele Türkiye’de acilen müdahale edilmesi gereken konular olmaya başlamıştı. Bu nedenle bu iki doğasever, konunun hassasiyetini iş dünyasının diğer liderlerine açtı ve 11 Eylül 1992 tarihinde Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı’nı kurdu.

TEMA Vakfı’nın organizasyon yapısı nasıl oluşturulmuştur?

Organizasyon yapısı aşağıdaki öğelerden oluşmaktadır:

- Kurucular

- Mütevelli Heyeti

- Yönetim Kurulu

- Bilim Kurulu

- Danışmanlar

- Bölümler ve Çalışanlar

Vakfın Misyonu, Vizyonu ve Temel Değerleri nelerdir?

Toprak...Toprak...Toprak...

TEMA Vakfı’nın varoluş nedeni yaşama yani toprağa sahip çıkmak ve korumak. Çünkü toprak hepimizin yuvası, gıdamızın %95’inin doğrudan ya da dolaylı kaynağı, habitatlarımızın dayanıklılık kaynağıdır. Okyanuslardan sonraki en büyük karbon yutağı olarak toprak, iklim krizi ile mücadelenin de önemli bir aktörü. Toprağımız varsa ormanımız, tarımımız, meralarımız ve hayvancılığımız var. Toprağın 1 santimetresinin oluşması için 300 ila 1000 yıl gerekirken her yıl 642 milyon toprağımız erozyona uğruyor. Yaşama dolayısıyla toprağa sahip çıkmayı amaç edinmiş TEMA Vakfı’nın varoluş nedeni toprağı korumaktır. Ufkumuz sürdürülebilir yaşam ilkesiyle başta topraklarımız olmak üzere doğal varlıkların korunması için bilim temelli çalışan, topraktan gelen toplumsal barışa inanan, halkla bütünleşen, ülkenin ve dünyanın geleceğinde söz sahibi olan, gönüllü, bilinçli, öncü, uluslararası ve muteber bir Sivil Toplum Kuruluşu olmaktır.

Amacımız

- Ülke topraklarımızı tehdit eden erozyon ve çölleşme tehlikesine dikkat çekmek ve bu mücadelenin bir devlet politikası haline gelmesine katkı sağlamak,

- Toprakla birlikte dünya üzerindeki ekosistemi oluşturan su, orman, biyolojik çeşitlilik gibi tüm doğal varlıkların korunması ve insan kaynaklı iklim değişikliğine dair politikaların ve toplumsal bilincin oluşturulması için çalışmak.

- Kendiliğinden yetişen doğal ormanları korumak, ağaçlandırma çalışmaları yaparak topluma ağaç sevgisi aşılamak, - Tarım alanları, çayır ve meraları korumak, geliştirmek ve bu alanların amacı dışında kullanılmasını önlemek, - Doğal varlıkların korunması ve doğru şekilde yönetilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasına öncülük etmek ve bu çalışmalara destek vermek.

TEMA Vakfı'nın Hedefi;

Vakfın öncelikli hedefi ulusumuza, onun temsilcilerine, siyasi partilere ve hükümetlere, resmî ve özel kuruluşlara, eğitim kurumlarına, basın yayın organlarına; toprak erozyonunun nedenlerini, vahim sonuçlarını ve ülkemizin çöl olma tehlikesini anlatmaktır. Bu anlamda başta erozyon olmak üzere çevre sorunlarına karşı duyarlı, bilinçli ve etkin bir kamuoyu oluşturmayı amaçlamaktadır.

TEMA Vakfı, bu hedef doğrultusunda, siyasi güçleri, doğal varlıkların yok edilmesi ve erozyon sorununa çare bulmadan iktidar olamayacaklarına inandırmak için faaliyetlerini sürdürmektedir.

TEMA Vakfı, ülkemizin en değerli hazinelerinden birinin toprak olduğunun bilincindedir. Bu nedenle orman, çayır, mera ve tarım alanlarını; su ve bitki gen kaynaklarını koruyan, bununla birlikte erozyonla mücadele ve iklim krizi konularında somut adımlar içeren bir devlet politikasının gerekli ve zorunlu olduğuna inanmaktadır. Bu hedeflere ulaşmak ancak teknik yönden yeterli bir kadro, örgütlenme ve mali imkânlarla mümkündür.

Temel Değerlerimiz

• Sürekli Gelişme

• Güven

• Sürdürülebilirlik

• Hesap Verebilirlik

• Siyasi Tarafsızlık

• İş Birliği

TEMA Vakfı’nın hedef kitlesi kimlerdir?

Doğal varlıklara sahip çıkmanın, korumanın ve gönüllü olmanın yaşı yoktur. Her yaş grubu TEMA Vakfı'nın hedef kitlesindedir.

Vakfın ana faaliyet alanları nelerdir?

TEMA Vakfı'nın ana faaliyet alanı Toprak'tır. Vakıf, ülkemizin en değerli hazinelerinden birinin toprak olduğunun bilincindedir. Başta toprak olmak üzere tüm doğal varlıkların korunması için faaliyetlerini sürdüren TEMA Vakfı bu nedenle; orman, çayır, mera ve tarım alanlarının, su ve bitki gen kaynaklarının, doğanın korunması ve erozyonun önlenmesi ile insan kaynaklı iklim değişikliği konularında, belli bir devlet politikasının oluşturulması ve kamuoyunun bilinçlendirilmesi için çalışır.

TEMA Vakfı’nın 28 yılda geldiği noktada mihenk taşları nelerdir? TEMA Vakfı’nın ilkleri nelerdir?

İlk Erozyonla Mücadele Haftası: İlk Erozyonla Mücadele Haftası 22-28 Kasım 1993 tarihinde İstanbul'da düzenlenir. Etkinliğe katılan 9'ncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Erozyonla Mücadele Hareketi Başkomutanı olur.

İlk Toprağa Saygı Yürüyüşü: 5'nci yılda Erozyonla Mücadele Haftası'nda Toprağa Saygı için sessiz yürüyüşler yapılmaya başlanır.

İlk Ağaçlandırma: 14 Mart- 02 Nisan 1993 tarihleri arasında İstanbul Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Feneryolu Garipçe mevkiinde yapılmıştır. Yüzlerce TEMA Gönüllüsü ve dönemin Çevre Bakanı Doğancan Akyürek 4.500 fidan dikmiştir. O günden bu yana 11,5 milyon fidan ve 700 milyon meşe tohumu toprakla buluşmuştur.

İlk TEMA Yayını: Vakıf, konusunda uzman Türk ve yabacı bilim adamlarının eserlerini gerek hazırlanmasına öncülük ederek gerekse çeviriler yaptırarak TEMA Yayınları adı altında kamuoyunun hizmetine sunmaya başlar.

İlk TEMA Yayını Orman Yük. Mühendisi Turhan GÜNAY imzasıyla hazırlanan “Orman Ormansızlaşma Toprak ve Erozyon” kitabı olur. İlk Temsilci: TEMA'nın ilk Temsilcisi 1994 yılında göreve başlayan Kütahya Tavşanlı Temsilcisi Fevzi Coşkun olur. İlk Temsilcimiz Fevzi Coşkun 2012 yılında vefat etmiştir.

TEMA Logosu: TEMA 1994 yılında logosuna kavuşur. 5'nci yılda “Her Yakaya Yeşil Yaprak” Kampanyası ile TEMA Logosu'nun yanına yaprak eklenir. Türkiye Çöl Olmasın: Türkiye 1994 yılında TEMA ile birlikte anılacak yeni bir sloganla tanışır: Türkiye Çöl Olmasın!

İlk Örnek Proje: TEMA Vakfı ile Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü işbirliğiyle İzmir Bergama Kozak Yaylası Çamavlu Köyü Mera Islah Projesi TEMA'nın ilk projesi olur.

İlk Kampanya: “Pembe Gözlükleri Çıkarmadan Hükümet Kurmayın”: 1994 yılında Genel seçimler yapılmış, ama hükümet kurma çalışmaları beklenildiğinden uzun sürmüştür. Bu nedenle “Pembe Gözlükleri Çıkarmadan Hükümet Kurmayın” sloganlı bir kampanya düzenlenir. Uluslararası Platforma

İlk Adım: TEMA Vakfı 1994 yılında İsviçre'de “Birleşmiş Milletler Çölleşme Konvansiyonu” toplantısına katılır. Toplantıya katılan 27 STK ile birlikte TEMA da Birleşmiş Milletler nezdinde resmen bir STK olarak tescil edilmenin onurunu taşır.

İlk Çölleşmeyle Mücadele Günü: 1995 yılında Dünya Çölleşmeyle Mücadele Günü kutlanmaya başlanır. Türkiye'deki ilk ve sonraki etkinliklerin ev sahipliğini TEMA üstlenir.

İlk Belgesel: TEMA Vakfı beşinci yılında Arçelik'in katkılarıyla gelecek kuşaklara kalacak görsel belge niteliğinde olan ve Türkiye'nin erozyon gerçeğini gözler önüne seren “Erozyon Belgeseli'nin” hazırlanmasını sağlar.

İlk Dava: TEMA Vakfı'nın ilk davası Eylül 1997'de Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkındaki Yönetmeliğin kısmen iptali için, Danıştay 8’inci Daire'de Başbakanlık ve Orman Bakanlığı aleyhine açılır.

İlk Yasa: TEMA Vakfı'nın hukuksal alandaki ilk ve en büyük başarısı; 38 yılda çıkartılamayan dört kez kadük olan “Mera Yasası”nın 25 Şubat 1998'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde tüm siyasi parti milletvekillerinin “oybirliği” ile kabul edilmesi olur.

Nasıl TEMA Gönüllüsü olabilirim?

TEMA Vakfı’na gönüllülük başvurunuzu iki şekilde gerçekleştirebilirsiniz:

1. Web sitemiz üzerinden Online Gönüllü Formumuzu doldurabilir, formun sonundaki ödeme bilgileri bölümüne kredi kartı bilgilerinizi girerek gönüllülük bağışınızı* yapabilirsiniz. Online gönüllü formumuzu dolduran ve gönüllülük bağışını gerçekleştiren gönüllülerimizin bilgileri otomatik olarak gönüllü kayıt sistemimize yansımaktadır.

2. Web sitemizde yer alan gönüllü formumuzun çıktısını alarak ya da il ve ilçelerdeki TEMA Temsilci ve İlçe Sorumlularından formu temin ederek formu doldurabilir, linkte yer alan hesap numaralarımızdan birine gönüllülük bağışınızı* havale yoluyla yapabilirsiniz. Bu yöntemi tercih ederseniz bağışınıza ait dekontu, doldurduğunuz gönüllü formu ile birlikte gonullu@tema.org.tr e-posta adresine, 0212 284 95 93 nolu faks numarasına veya gönüllü formunda belirtilen TEMA Vakfı Genel Merkezi adresine göndermeniz gerekmektedir.

*Gönüllülük bağışı;

- 0-13 yaş arası iseniz 10 TL (14 yaşına geldiğinizde gönüllülük kaydınızı yenilemeniz gerekmektedir)

- 14-24 yaş arası iseniz 10 TL (25 yaşına geldiğinizde gönüllülük kaydınızı yenilemeniz gerekmektedir)

- 25 yaş ve üstü iseniz 30 TL’dir. (25 yaş üstü gönüllülük ömür boyudur) Gönüllü kaydınızın alınmasından sonra, gönüllü kartınız ve yaprak rozetiniz, gönüllü formunda belirttiğiniz adrese 20 gün içinde posta yoluyla gönderilecektir. Detaylı bilgi için www.tema.org.tr/gonulluluk/gonullumuz-olun olun adresini ziyaret edebilirsiniz.

Gönüllü kaydımı nasıl yenilenirim?

Gönüllü kaydını yenilemek isteyen gönüllülerimizin 0212 291 90 90 – 1182 nolu numarayı arayarak ya da gonullu@tema.org.tr adresine mail göndererek Saha ve Gönüllülük Bölümü ile iletişime geçmesi gerekmektedir.

Ekolojik Okuryazarlık nedir?

Yeryüzünde hayatı mümkün kılan doğal süreçleri anlamaya ekolojik okuryazarlık; doğanın ilkelerini ve sınırlarını bilen, doğayla uyumlu yaşamayı ilke edinmiş kişiye ekolojik okuryazar denir. Canlıların yaşamının, yaşam biçimlerinin zenginliğinin ve çeşitliliğinin kendine özgü bir değeri vardır.

 

TEMA Vakfı’nın yerel ve ulusal politikalardan beklediği ekosiyaset yaklaşımı nedir?

Ekosiyaset, sürdürülebilir yaşam için doğanın ve çevrenin korunmasını amaç edinen strateji ve politikalardır. TEMA Vakfı 1995’ten beri yerel ve genel seçimler öncesinde siyasileri ekolojik siyaset yapmaya çağırır. TEMA Vakfı, 24 Haziran 2018 genel seçimleri öncesinde hazırladığı “TEMA Vakfı 2018 Ekosiyaset Belgesi” ile siyasi partilere doğayı kalkınma politikalarının merkezine koyun” çağrısı yapmıştır. Belge ile başta toprak olmak üzere doğal varlıkları koruma ve iklim değişikliğini önleme konusunu toplumsal, ekonomik, yönetsel ve yasal programlarda önceliklendirmelerini talep etti. 2018 Ekosiyaset Belgesine TEMA Vakfı Eğitim Portalı’ndan ulaşabilirsiniz. 31 Mart 2019 yerel seçimleri öncesinde de Vakıf “TEMA Vakfı 2019 Yerel Yönetimler için Ekosiyaset Belgesi” ile ekosistemi merkeze alan, kentin toprağını, havasını, ormanını, suyunu koruyan şehircilik ve belediyecilik politika ve uygulamaları için belediye başkan adaylarına bir rehber sundu. Belgede mekânsal planlamadan atık su ve katı atık yönetimine, hava kalitesi yönetiminden karar alma mekanizmalarına katılım ve iklim gibi başlıklara yönelik öneriler paylaşıldı. 2019 Yerel Yönetimler için Ekosiyaset Belgesine TEMA Vakfı Eğitim Portalı’ndan ulaşabilirsiniz.

TEMA Vakfı İklim Değişikliği hakkında ne diyor, ne yapıyor?

Atmosferde CO2 seviyesi insanlık tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Buzullar dünyanın her yerinde rekor hızla eriyor. Deniz seviyeleri buzulların erimesine bağlı olarak yükseliyor ve bilim insanları bu yüzyılın sonuna kadar metrelerce artabileceği konusunda uyarıyor. Eğer bu olursa, medeniyetlerimizi deniz kıyılarına kurduğumuz onlarca şehir, ada devletleri ve tarım alanları sular altında kalacak.

Küresel sıcaklıklar artıyor ve deniz suyundaki sıcaklığın ve CO2 miktarının değişmesi denizleri daha asidik hale getiriyor. Daha asidik denizler, denizdeki canlı hayatının devamlılığını tehdit ediyor, mercanlar şimdiden ciddi oranlarda yok oluyor. Sıcak havayı seven sivrisinekler, küresel sıcaklıkların artması ile dünyada daha önce gitmedikleri yeni yerlere gidiyorlar ve sıtma gibi hastalıkları taşıyorlar.

Kuraklık, artık daha çok yerde ve daha derin olarak hissediliyor, kuraklık birçok yerde gıda krizine sebep oluyor. Kasırgalar, sağanak yağışlar artık daha sık ve daha şiddetli. Sel ve taşkınlar yüzünden gıda üretimi olumsuz etkileniyor. Birçok canlının yaşam koşulları hızlı bir şekilde değişiyor, yüzlerce tür yok olma riskiyle karşı karşıya.

TEMA Vakfı tarafından “İklim Elçileri Projesi” kapsamında hazırlanan “iklim değişikliğinin nedenleri, iklim değişikliği ile mücadele” konulu videolara buradan ulaşabilirsiniz. Tüm bu gelişmeleri artık gündelik hayatımızda görüyoruz. TEMA Vakfı, iklim değişikliğinin neden olduğu ve olacağı olumsuzluklar daha da şiddetlenmeden, insanlığın ve gezegenin kötü senaryolarla yüz yüze gelmemesi için vakit kaybetmeden önlemler alınması gerektiğini savunuyor. Bu amaçla TEMA, iklim değişikliği konusunda politikalar geliştiriyor ve bunları karar vericiler ile paylaşıyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine (UNFCCC), Türkiye’den gözlemci olarak akredite olan ilk sivil toplum kuruluşu olarak, uluslararası süreçleri yakından takip ediyor ve bu süreçleri etkileme konusunda diğer sivil toplum kuruluşları ile birlikte çalışıyor. Ortak politikaları üreten ve iklim değişikliği konusunda çalışan EEB (European Environmental Bureau) ve CAN-E (Climate Action Network Europe) gibi sivil toplum ağlarında etkin rol alıyor. Bu ağlar sayesinde, uluslararası politika yapma süreçlerini etkileyerek, iklim değişikliği konusundaki küresel sorumluluğumuzu da yerine getiriyor.

Uluslararası alandaki deneyiminin yanı sıra, TEMA Vakfı, Türkiye’de de iklim değişikliği konusunda kapasite arttırma ve farkındalık yaratma projeleri sürdürüyor.

Uluslararası alandaki deneyimini, Türkiye’deki diğer paydaşlarla paylaşan TEMA Vakfı, Türkiye’nin iklim değişikliği konusunda üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi için çalışmalar yürütüyor. Bu kapsamda yerel savunuculuk çalışmaları yapmak için “İklim için Kadın Liderler Projesi”ni hayata geçirmiştir. Projenin videolarına buradan ulaşabilirsiniz.

TEMA Vakfı, Türkiye çözüme ortak olmazsa, küresel iklim krizinin çözümü için oluşturulan tüm yöntemlerin eksik kalacağını savunuyor. 2015'te Paris’te gerçekleşen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 21. Taraflar Toplantısı sırasında Paris Anlaşması kabul edildi. Küresel ortalama sıcaklıklardaki artışın 2°C'nin oldukça altında tutulması, 1,5°C eşiğinde sınırlandırılması yönünde çalışılması ve 21. yüzyılın ikinci yarısında net sıfır emisyona ulaşılmasına dair hedefler Paris Anlaşması'nı kabul eden tüm ülkelerce tanındı.

TEMA Vakfı, ülkemizin Paris Anlaşması'nı imzalamamanın doğurduğu risklerin ve kaçırılacak fırsatların altını çiziyor:

- Türkiye, iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek bölgelerden birisi olan Akdeniz Havzası’nda yer alıyor. İklim krizinin derinleşmesi, iklim değişikliğiyle mücadelenin başarısızlığı, yaşadığımız coğrafyada hem çevresel hem de ekonomik çöküş riskini barındırıyor.

- Paris Anlaşması, 2020 sonrası iklim rejiminin çerçevesini çiziyor. Türkiye'nin Paris Anlaşması'nı onaylamaması, anlaşmanın uygulama döneminin mimarisinin belirlendiği aşamada söz hakkına sahip olmaması, küresel iklim hareketinin dışında kalması anlamına geliyor.

- Düşük karbon ekonomisine geçiş, istihdam, halk sağlığı, enerjide dışa bağımlılık gibi kilit alanlarda gelişim vaat ediyor. Türkiye düşük karbonlu ekonomiye dönüşüm prensiplerinin ortaya koyulduğu tartışmaların içinde yer almalı. Küresel iklim hareketinin dışında kalmak, bu fırsatların kaçırılması anlamına geliyor. Enerji politika ve uygulamaları, küresel ölçekte olduğu gibi Türkiye’de de iklim politikalarının en önemli kısmını oluşturmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı’nın enerji politikası, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılması yönündedir. Bu kapsamda yenilenebilir enerji alanında faydalı politikalar geliştirmekle beraber, elektrik üretiminde kömürün payını artırmaya yönelik politika ve teşvik mekanizmaları da geliştirmektedir. Diğer yandan havza planlaması yapılmadan inşasına başlanan yüzlerce HES projesi bulunmaktadır. TEMA Vakfı, Türkiye’nin sera gazı azaltım hedefi belirlemesi ve iklim değişikliği ile mücadele ve uyum konularında doğru stratejilerin katılımcı yöntemle belirlenmesi için çalışmaktadır.

TEMA Vakfı madencilik faaliyetleri hakkında ne diyor, ne yapıyor?

Madencilik faaliyetleri bir ülkenin ekonomik hayatında önemli yer tutuyor olsa da, bu faaliyetlerin doğal hayata zarar vermeden yapılması TEMA Vakfı’nın önemli ilkelerinden biridir. Madencilik faaliyetleri, ulusal ekonomideki ağırlığına karşın doğal hayata ciddi zararları olan ekonomik faaliyetleridir. Bu faaliyetlerin yürütülmesi ve sonlandırılması sürecinde, biyolojik çeşitliliğe sahip bölgelerin, uluslararası sözleşmeler kapsamında olan, hassas ekosistemlerin, endemik ve nesli tehlike altındaki türlerin yaşam alanlarının madencilik faaliyetlerinden korunması esas olmalıdır ve çevresel etkilerini en aza indirecek önlemlerin alınması, TEMA Vakfı açısından vazgeçilmez önemdedir. Bununla beraber Vakıf kömür ve metal madenciliğine karşıdır.

Türkiye’deki madencilik uygulamalarında genel olarak karşılaşılan üç temel sorun bulunmaktadır:

Birincisi, madencilik ruhsatları verilirken doğa üzerinde yaratacakları etki kümülatif olarak değerlendirilmemesidir. En az yalnızca IV. Grup madenler için bin 634 maden ruhsatının bulunduğu Kaz Dağları bu duruma örnek gösterebilir. Sorunlardan bir diğeri, verimli tarım arazileri, doğal ormanlar ya da zengin su varlıkları gibi hassas ve kilit önemdeki alanların içinde ya da çok yakınında yapılan madencilik faaliyetlerinin bölgedeki ekosistemlere verdiği zararlardır. Bu madenlerin ciddi toprak kayıpları ve arazi bozulumlarına sebep olmalarının yanı sıra orman ve su varlıklarını geri dönüşü olmayan biçimde kirlettiği ya da yok ettiği durumlara karşı TEMA Vakfı çalışmalar yürütür. Son temel sorun ise, bazı madenlerin çıkarılması sırasında, dünyanın birçok bölgesinde artık tamamen terk edilmiş uygulama ve yöntemlerin kullanılıyor olmasıdır. Bunların en bilinen örnekleri siyanürle altın çıkarma ve açık liç nikel, altın madenleri girişimleridir. TEMA Vakfı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde insan sağlığına, ekosisteme geri dönüşü imkansız zararlar veren maden projelerine karşı gerek davalarla gerekse yerelde temsilcileri ve gönüllüleri ile yürütülen faaliyetlerle projeleri önlemeye yönelik çalışmalar yapmaktadır. TEMA Vakfı 2019 yazına damgasını vuran Kaz Dağları yöresinde yer alan Kirazlı Altın Madeni Projesi’ni de yakından takip etmiş olup projede ÇED süreçlerinde belirtilenin 4 katı üstünde ağaç kesimi yapıldığını tespit etti ve yatırımın durdurulması için hukuki süreç başlattı. “Kirazlı Altın Madeni” Projesi’nin durdurulması için başlatılan imza kampanyası 651 bin’den fazla kişiye ulaşarak online imza platformu olan change.org’un 2019 yılında en fazla imza alan çevre kampanyası oldu. Doğayı geri dönülmez biçimde tahrip etmelerine rağmen mevzuata göre her yerde yapılmaları mümkün olan metalik madenciliği faaliyetlerine ilişkin çalışmalarımı yoğun bir biçimde devam etmekte. Bu kapsamda TEMA Vakfı mevcut mevzuatın Türkiye’nin tüm doğal varlıklarını madenlere açık hale getirdiğini Kaz Dağları yöresi üzerinden gözler önüne sermek adına Kaz Dağları Yöresinde Madencilik isimli raporunu yayımladı. Bu tabloya neden olan mevzuata ilişkin çalışmalar ise devam etmektedir. TEMA Vakfı, doğal varlıklara ve insan sağlığına zarar veren her türlü faaliyetin, ekosistemi, doğal varlıkları, gıda ve su güvencesini ve insan yaşamının doğal varlıklar ile bağını merkeze alan çağın gerekliliklerine uygun bir kamu yararı ekseninde tartışılması ve değerlendirilmesi gerektiğini düşünmektedir.

TEMA Vakfı su konusunda ne diyor?
  • Su bir kaynak değil, bir doğal varlıktır. 
  • Su ticari bir meta olarak düşünülemez. 
  • Yeterli miktar ve kalitede suya erişim bir insan hakkıdır. 
  • Bunun yanı sıra su sadece insanların değil, tüm Doğa Ana’nın hakkıdır. TEMA Vakfı, suyu yukarıdaki üç temel ilke çerçevesinde yorumluyor. Suyu yaşamın kaynağı olarak görüyor ve “yaşamı savunmak” ilkemiz çerçevesinde sularımızı bir kanuna kavuşturmak istiyor. Mevzuatımızda sularla ilgili bir çerçeve kanunun olmayışı, aşırı su tüketimi ve kirlilik gibi sorunlardan dolayı 2010 yılında TEMA Vakfı’nca başlatılan Su Kanun Tasarısı ile ilgili çalışma akademisyenler, danışmanlar, hukukçular ve uzmanların katkısıyla 2012 yılında tamamlanarak bir basın toplantısı ile kamuoyuyla paylaşılmıştır. Vakıf TEMA Su Kanunu Tasarısı ile su varlıklarımızın yönetişim süreçlerinin netleştirilmesi, farklı kurumların yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, su varlıklarımızın katılımcı bir yöntemle doğanın ve toplumun ortak yararıyla birleştirilmesi konularına dikkat çekmektedir. 
  • TEMA Vakfı, Su Kanunu Tasarısı’nın yayımlandığı 2012 yılından bu yana kanunun çıkması için çalışmalar yürtüyor, su mevzuatı yakından takip ediyor. 
  • Su Kanunu Tasarısı’nın yanı sıra TEMA Vakfı kurulduğu günden bu yana su ile ilişkili olarak çok sayıda proje ve faaliyet yürütmüştür. Su varlıklarını korumaya yönelik yapılan çalışmalardan biri de "Türkiye Su Varlıklarına Yönelik Tehditler Haritası"dır. Vakıf, yerelde yaşanan sorunları daha iyi tespit etmek gerektiğini düşündüğü için su varlıkları üzerindeki tehditleri belgelemeye yönelik bir haritalama çalışması gerçekleştirmiştir. Bu çalışma sırasında tabandan yukarı doğru ve katılımcı bir araştırma yöntemi benimsenmiştir.
  • TEMA Vakfı, ayrıca 2019 yılının Mayıs ayında başladığı Katılımcı Nehir Havza Yönetimi Projesi ile su varlıklarının korunmasında oldukça önemli olan Su Çerçeve Direktifi ve nehir havza yönetimi konusunda yerel kapasitenin artırılması ve havza heyetlerine aktif katılımın sağlanması için eğitim ve iletişim faaliyetleri düzenlenmektedir. Proje, yurt dışından nehir havza heyetlerinde katılımcılıkta iyi örnekler ve deneyimlerin yaygınlaştırılmasını da içermektedir. Ülkemizin can damarları olan 25 nehir havzasının yönetimine ve Havza Yönetim Planlarının hazırlanması süreçlerine sivil toplumun katılımını güçlendirmek amacıyla yürütülen proje Kasım 2020 tarihine kadar devam edecek olup su ve havza bazında yönetim konusunda farkındalık yaratacak yerel ve ulusal ölçekli etkinlikleri kapsamaktadır.
TEMA Vakfı enerji ve elektrik üretim tesisleri hakkında ne diyor, ne yapıyor?

TEMA Vakfı’nın enerji ve elektrik üretme politikalarına dair yaklaşımının temel ilkeleri;

• Doğru ve gerçekçi enerji ve elektrik ihtiyaç projeksiyonlarına dayalı hedef belirlemek ve planlama yapmak; yani gerçekleşmeyecek ihtiyaç öngörüleri ile yeni santraller kurarak kamu kaynaklarını israf etmemek,

• ‘En ucuz ve temiz enerji tüketilmeyen enerjidir’; üretimden önce tüketimi yönetmek yani yeni üretim tesisleri kurmadan önce enerji verimliliği ve tasarrufuna yönelik önlemler almak, (Türkiye’nin enerji verimliliği ve tasarrufu potansiyeli %27 oranındadır)

• Yeni enerji üretim tesisleri yatırımlarında rüzgâr ve güneş santralleri gibi yenilenebilir kaynaklara dayanan alternatifleri önceliklendirmek, bununla beraber yenilenebilir enerji tesislerinin gerçekleştirilmesinde ilk olarak politika bazında stratejik çevresel değerlendirme süreçlerini, proje bazında da bilimsel ve etik çevresel etki değerlendirme süreçlerini yürütmek, kümülatif etkileri hesaplamak.

a. TEMA Vakfı kömürlü termik santraller hakkında ne diyor, ne yapıyor?

TEMA Vakfı, elektrik temini için yeni kömürlü termik santrallerin yapımına karşıdır. Vakıf, kömürlü termik santrallerin insan sağlığına, toprak ve su varlıklarına, tarımsal üretime, orman alanlarına etkisi ve iklim değişikliği etkisi nedeniyle kömürlü termik santral projelerine ve kömür madenciliği projelerine karşı çalışmalar yürütmektedir. Ülkemiz, özellikle önemli tarım alanlarımız, 2012 yılının ‘Kömür Yılı’ ilan edilmesiyle, ciddi bir kömür tehdidi ile karşı karşıyadır. Geniş alanlarda kömür madenlerinin açılması ve 40’tan fazla yeni kömürlü termik santralin kurulması planlanmaktadır. - Kömürlü termik santraller en büyük hava kirliliği kaynağıdır, neden oldukları hava kirliliği yüzlerce kilometre mesafelere ulaşarak toprak ve su kaynaklarını kirletir, bitki büyümesini etkiler, yapılan araştırmalara göre kömürlü termik santraller tarımda %70’e varan verim kaybına, insan ömrünün 10 yıl kısalmasına neden olur. Bununla beraber iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarının büyük kısmı enerji üretim tesislerinden kaynaklanır; 2016 yılı verilerine göre %73 oranında. Kömür santralleri enerji tesisleri içinde en büyük karbon emisyonu kaynağıdır. 2016 yılındaki emisyonların %18’i kömürlü termik santrallerden kaynaklanmıştır. 2016 Uluslararası Enerji Ajansı’nın da bildirdiği gibi İklim değişikliği ile mücadele için ortalama sıcaklık artışının 2 derece altında kalabilmesi için dünyadaki bilinen kömür rezervlerinin %82’sinin yer altında kalması gerekmektedir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 2018 yılında sunduğu 1,5ºC Küresel Isınma Özel Raporu “küresel ısınmanın 1,5°C dereceyle sınırlanmasının toprak, enerji, sanayi, bina, ulaşım ve şehirlerde “hızlı ve geniş kapsamlı” dönüşümler gerektireceği sonucuna varıyor. İnsan kaynaklı küresel net karbon dioksit (CO2) emisyonlarının 2030 yılı itibarıyla, 2010 seviyeleri üzerinden yüzde 45 azaltılmış olması ve 2050’de emisyonların net sıfırlanmış olması gerekiyor. Bu, her ekstra emisyonun havadan CO2 yakalama dengelemesi gerektiği anlamına geliyor.” Kömür ve enerji politikaları ile ilgili güncel bilgilere “Kömür etme” bloğundan ulaşabilirsiniz: komuretme.com

b. TEMA Vakfı nükleer enerji santralleri hakkında ne diyor, ne yapıyor?

TEMA Vakfı nükleer enerji santrallerin yapımına karşıdır. Vakfın nükleer enerji santrallerine karşı olmasının temel sebebi nükleerin “pahalı, kirli ve tehlikeli” olmasıdır. Üç Mil Adası ve Çernobil felaketlerinin ardından 2000’li yıllarda “nükleer rönesans” söylemiyle yeniden ortaya çıkan nükleer enerjinin aslında ne kadar tehlikeli olduğunu 11 Mart 2011’de başlayan ve etkileri hâlâ devam eden Fukuşima nükleer felaketiyle yeniden hatırladık. Nükleer kaza riskinin yanı sıra, nükleer atıkların güvenli bir şekilde nasıl ve nerede depolanabilecekleri bugünün teknolojisiyle bile çözülememiş son derece büyük bir sorundur. Fukuşima felaketiyle birlikte birçok gelişmiş ülke hızla nükleerden çıkmanın yollarını aramaktadır. Almanya 2022, İsviçre 2034’e kadar ülkelerindeki tüm nükleer santralleri kapatma kararı alırken İtalya halkı da referandumda nükleere ‘Hayır!’ demiştir. Hatta dünyanın önemli nükleer santral üretici firmalarından biri çok yüksek ekonomik zararları da göze alarak bu alanı terk ettiğini açıkladı. Bütün bunların yanı sıra hem Akkuyu’da, hem de Sinop’ta yapılmak istenen nükleer enerji santralleri her iki bölgenin de kırılgan ekosistemlerine zarar verme tehlikesi taşımaktadır.

TEMA Vakfı, yeni Fukuşima felaketlerini yaşamamak için, üstelik atıklar sorununa dahi çözüm bulunamamışken; ne Akkuyu, ne Sinop, ne de ülkemizin herhangi bir köşesinde nükleer santral yapılmaması gerektiğini savunmaktadır. Enerjide bağımsızlık ve kendi kendine yeterliliğe giden yolun önce enerji verimliliği ve beraberinde temiz, yenilenebilir ve yerel enerjiden geçtiğini hatırlatmaktadır. Nükleer santral alanına yönelik itirazımızı da kapsayan, TEMA Vakfı tarafından Aralık 2013’te açılan 1/100.000 ölçekli Mersin Adana Çevre Düzeni Planı davası devam etmektedir. Bilirkişi Raporunda nükleer santral alanı ile ilgili olumsuz yönde görüş verilmesinin ardından, Planda tadilat yapılarak yeniden onaylanmıştır. TEMA Vakfı tarafından aynı konuda ikinci dava açılmıştır. Ayrıca, Akkuyu Nükleer Santraline yönelik verilen ÇED Olumlu Kararının iptali için Aralık 2014’te açılan davada Mahkeme red kararı vermiştir. Akkuyu Nükleer Santrali için bugüne kadar 3 kez açılış ve temel atma töreni yapılmıştır. Bölgede hafriyat işleri başlamış olmakla beraber nükleer güç santralinin yapımı başlamamıştır. Nükleer Santrallere ilişkin tüm Dünya’da ve Türkiye’de Akkuyu NGS’ye ilişkin tartışmalar devam ederken yakın zamanda Sinop Nükleer Güç Santrali projesinin ÇED Raporunun nihai hali projedeki tüm eksiklik ve hatalara rağmen yayımlanmıştır. TEMA Vakfı bu süreci de büyük bir dikkat ve endişe ile izlemektedir. Akkuyu NGS de olduğu gibi pek çok temel hata ve eksiklikler içeren bu projenin de tüm risklerine ve sebep olacağı kayıplara rağmen hayata geçirilmesi karşısında hukuki ve bilimsel çalışmaları büyük bir titizlikle yapmaktayız.

c. TEMA Vakfı hidroelektrik santraller (HES) konusunda ne diyor, ne yapıyor? TEMA’ Vakfı'nın HES konusundaki görüşü, HES'lerin yenilenebilir enerji olması sebebiyle havza bazında ve kümülatif planlama yapılarak ve doğaya zarar vermeden yapılması durumunda, temiz enerji olabileceği yönündedir. Ancak mevcut HES’lerde ekosistemin yaşam hakları ihlal edilmekte, toplumsal muhalefetler görmezden gelinmektedir. Ülkemizin dereleriyle ilgili herhangi bir adım atılması düşünülmeden önce katılımcı yöntemlerle hazırlanacak bütüncül havza planlarının mutlaka tamamlanması gerekmektedir. HES’ler karbonsuz, temiz ve yenilenebilir enerji başlığı altında anılıyor olsa da söz konusu santraller uygulanış biçimleri itibariyle inşa edilecekleri bölge ve etki alanındaki ekosisteme büyük zararlar verebilmektedir. Türkiye’nin birçok bölgesinde yapılan bu santrallerle ekosistemin hakları ihlal edilmekte, dereler kurumakta, bölgelerin mikrokliması insan müdahalesinden olumsuz etkilenmektedir. Tüm bu nedenlerle HES’lere karşı oluşan toplumsal muhalefet ise karar mekanizmalarında göz ardı edilmektedir. TEMA Vakfı, yerelde yaşayan insanların taleplerini, ekosistem haklarını ihlal eden, doğaya ve yaşam alanlarına ger dönülmez zararlar veren bu uygulamalara karşıdır.

TEMA Vakfı: 2B, 2A satışı hakkında ne düşünüyor?

Uzun yıldırdır ülke gündemini meşgul eden 2B ormanlarının satışını içeren tasarı 18 Nisan 2012 tarihinde yasalaştı ve 2/B uygulamaları ile şimdiye kadar 473.420 hektar alan orman rejimi dışına çıkarılmış. Meselenin özündeki "Ormanlar satılabilir varlıklar mıdır?" sorusu hiç gündeme gelmedi. Bunun yerine Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde ormanların rayiç bedelin yüzde kaçına satılması gerektiği, ödemelerin kaç taksitte yapılacağı, nakitte ne kadar indirime gidileceği tartışıldı. Maalesef kısa vadeli ekonomik kazanç ve rantı düşünen, doğayı sadece sömürülecek bir hammadde kaynağı sanan, sağlıklı ekosistemler olmazsa insanın yeryüzünden silineceğini bilmeyen bir anlayışla karşı karşıyayız. “Bilim ve fen bakımından nitelik kaybetmek” kavramı; insan eliyle tahrip edilen, işgal edilen orman alanlarına, Anayasa’nın 169. maddesine dayanarak, Orman Kanunu’nun 2B maddesi ile uydurulan yasal bir kılıftır. Ormanlar, “olağanüstü büyüklükte doğal olaylar olmadığı sürece” bilim ve fen bakımından nitelik kaybetmez, ancak insan eliyle nitelik kaybettirilebilir. “Ülke/Vatan”da yaşayan insan topluluğu, yani “Millet/Ulus”, bağımsızlığını koruma adına egemenlik yetkisini Devlete devretmiştir. Bu yetki doğrultusunda, Devlet kendi hüküm ve tasarrufu altında olan, ormanlar, akarsular, göller, sulak alanlar, iç denizler, tuzlalar, karasuları ve bütün akar ve durgun, tatlı, tuzlu, acı suların kıyıları, dağlar, yaylalar, meralar ve her tür yer altı kaynakları satamaz. Çünkü bunlar üzerinde Devlet’in mal sahipliği hakkının kökeni; Evrensel Mülkiyet Hakkı’ndan değil, Ulus’un ona devrettiği Egemenlik Hakkı’ndan kaynaklanmaktadır. Anayasamızın 169. Maddesi ile de ormanların korunması Devletin güvencesi altına alınmıştır. Dolayısıyla, Egemenlik Hukuku ve T.C. Anayasası ormanların satışını mümkün kılmamaktadır. TEMA’nın 2B ve 2A konusundaki temel yaklaşımı ve çözüm önerileri aşağıda özetlenmiştir: Orman bir ağaçlık alan değil, bir ekosistemdir. 

  • Ağaç ormanının içinde sadece bir unsur olup; ağaçla birlikte tüm florası (bitkiler), faunası (hayvanlar), mikroorganizmaları, toprağı ve suyu ile orman bir bütündür. Orman bir “kaynak” olmayıp, bir “doğal varlık” tır. 
  • Ormanlar, her ne kadar tapuya tescil edilseler de “Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlar” olup, hukuki rejimleri farklıdır. Kamu mallarının tescil zorunluluğu bulunmadığından orman alanlarındaki tescil orman sayılmaya ilişkin kurucu nitelikte bir tescil olmayıp, sadece sınırlarının belirlenmesi amacıyla yapılan açıklayıcı nitelikte bir tescildir. Sadece tapu kayıtlarına bakılarak bir yerin orman sayılıp sayılmadığı değerlendirmesi yapılamaz. 
  • TEMA Vakfı, orman alanlarının orman vasfı dışına çıkarılmasına ve özel mülkiyete geçirilmesine karşıdır. Bu yaklaşım, yeni işgalleri teşvik edecektir. 
  • 2B alanlarında çözüm için temel anlayış, işgali hukukileştirmek değil, ormanları korumak olmalıdır. Çünkü orman kaynak değil, torunlarımıza devredeceğimiz doğal varlığımızdır. 
  • Anayasanın 169/son fıkrası ile 170. maddesi ve 6831 sayılı Kanunun 2. maddesi bütünüyle kaldırılmadan ve 1. maddesindeki tanım da düzeltilmeden 2B sorunu çözülemez. 
  • 2A maddesi ile tarım, yani bitkisel üretim yapılabilen arazinin orman olarak muhafazasında yarar olmaması yaklaşımı ve anlayışı her şeyden önce bilime aykırıdır. Bitkisel üretim yapılan ve aslı orman olan alanda ormanın yeniden oluşmasında engel yoktur. 
  • Çözüm için ecrimisil uygulanabilir, süreli mülkiyet gibi yeni kavramlar geliştirilebilir. Çözüm için temel anlayış; işgali hukukileştirmek değil, ormanları korumak olmalıdır. Önce 2B sorununa yol açan, Anayasanın 169/son fıkrası ile 170. Maddesi ve 6831 sayılı Kanunun 2. Maddesi bütünüyle kaldırılmalı ve 1. maddesindeki tanım da düzeltilmelidir. Ancak bu şekilde sorunun çözümüne başlanılabilir. Mülkiyetin Devlet'te kalması koşuluyla, burada hak sahibi görünen kişinin bu yerlerdeki mal varlığına denk olarak, ya kendisine 2B dışında bir yerde bir taşınmaz edinme fırsatı verilmeli, ya da hak sahibinin mal varlığına denk değerde ve ayni bölgede yeni tahsis edilecek taşınmazda 90 yılı aşmamak koşuluyla irtifak hakkı tesis edilmeli, ya da Anayasa ve Medeni Kanun'da bir değişiklik yapılarak SÜRELİ MÜLKİYET veya benzeri bir yeni hukuki kavram oluşturulmalıdır. Böylece ormanlarımız satılmadan, insanlar mağdur edilmeden ve en önemlisi de 2B alanlarının yeniden oluşmasına izin vermeden sorun çözülmüş olacaktır.
Ağaçlar kesiliyorsa kime haber verilmeli, nasıl bir yol izlenmelidir?

Eğer kesilmek istenen ağaç -örneğin site ya da apartman bahçesinde ise- Kat Mülkiyeti Kanunu’nun kapsamında ancak apartman veya site yönetim kurulu kararı ile kesilmesine karar verilebilir. Bir apartmansa ortak kullanımdaki alanlardaki tasarruflar ancak yönetim toplantısında ortaklaşa kararlaştırılabilir. Bunun aksi bir durumda; yani komşu ya da yöneticinin tek başına karar vererek ortak mülkiyet alanı olan bahçedeki bir ağacı kesmesi Kat Mülkiyeti Kanununa muhalefet olur ve hak sahiplerince bu kişi hakkında dava açılabilir. Belediye’ye ait alanlarda ya da ormanlık alanlarda yapılan kesimler ile ilgili olarak da, Belediye ise İlgili Belediye, Orman ise İlgili Orman İşletme Şefliği/Müdürlüğü’ne şikâyet veya ihbarda bulunulmalıdır. Eğer kesilen veya zarar gören ağaç, anıt ağaç ise veya anıt ağaç olma özelliği taşıyor ise, kesim hakkında ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarına başvurulmalıdır. Anıt Ağaç nedir?: Yaş, çap ve boy itibariyle kendi türünün alışılmış ölçüleri üzerinde boyutlara sahip olan; ilginç kök, gövde ve dal formu nedeniyle izleyenlerin belleğinde kimi simgeler çağrıştıran; yöre folklöründe, kültür ve tarihinde özel yeri bulunan, geçmiş ile günümüz, günümüz ile gelecek arasında iletişim sağlayabilecek uzunlukta doğal ömre sahip olan ağaçlar anıt ağaçlardır. Yukarıdaki özelliklere göre anıt ağaç olabileceğini düşündüğünüz bir ağaç varsa (ya da bir anıt ağacın zarar gördüğünü tespit ettiğinizde) İlinizdeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Şube Müdürlüğü ile bağlantıya geçebilirsiniz.

ÇED nedir?

ÇED, Çevresel Etki Değerlendirmesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Çevresel etki değerlendirmesi ise, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları kapsamaktadır. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği gereği, çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projeler (Yönetmeliğin EK 1 listesinde yer alan projeler) için ÇED başvuru dosyaları ve ÇED raporları hazırlanır. Bu belgeler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulur. Bakanlıktan ÇED olumlu kararı alınmadan proje hayata geçirilemez. Dolayısıyla, doğal tahribata neden olacak faaliyetlerin gerçekleşmeden önlenebilmesi adına ÇED süreçlerini takip etmek son derece önemlidir. Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler (Yönetmeliğin EK2 listesinde yer alan projeler) için ise Proje Tanıtım Dosyaları hazırlanır, Bakanlık veya Valilik tarafından “ÇED gerekli değildir” kararı verilirse, gerekli diğer izin/işlemleri tamamladıktan sonra, proje hayata geçirilir. “ÇED gereklidir kararı” verilirse ÇED süreci başlatılır. Bu süreçte katkı verilebilecek ve hukuki çalışmaları başlatılabilecek aşamalar aşağıda özetlenmektedir: ÇED Sürecinin Başlaması Yapılması planlanan proje ile ilgili olarak öncelikle “ÇED başvuru dosyası” hazırlanır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na yapılan ÇED başvuru dosyasının uygun bulunması halinde, Proje ile ilgili olarak başvurunun yapıldığını, ÇED sürecinin başladığını, ÇED Başvuru Dosyasının halkın görüşüne açıldığını ve ÇED süreci tamamlanana kadar projeye ilişkin görüş ve önerilerin Valiliğe veya Bakanlığa verilebileceği Bakanlık ve Valilik tarafından anons, askıda ilan, internet vb. şekilde halka duyurulur. Projeye ilişkin görüş, soru ve önerilerinizi Valiliğe ulaştırabilirsiniz. Halkın Katılımı Toplantıları Halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere; Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar ve proje sahibinin katılımı ile Bakanlıkça belirlenen tarihte, projeden en çok etkilenmesi beklenen ilgili halkın kolaylıkla ulaşabileceği Valilikçe belirlenen merkezi bir yer ve saatte Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenir. Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten bir ilanı; projenin gerçekleştirileceği yörede yayınlanan yerel süreli yayın ile birlikte yaygın süreli yayın olarak tanımlanan bir gazetede toplantı tarihinden en az on gün önce yayınlatır. Toplantılar, İl Çevre ve Şehircilik Müdürü’nün veya görevlendireceği bir yetkilinin başkanlığında yapılır. Toplantıda; halkın proje hakkında bilgilendirilmesi, görüş, soru ve önerilerinin alınması sağlanır. Toplantı sırasında görüşlerinizi, sorularınızı yazılı olarak vererek, toplantı tutanağından kopya isteyebilirsiniz. Valilik, halkın katılımı toplantısı ile halkın görüş ve önerilerini bildirebileceği süreç ile ilgili zamanlama takvimini ve iletişim bilgilerini duyurur. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu toplantısı Firma ÇED raporunu hazırladıktan sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na (ÇŞB) sunar. ÇŞB, konuyla ilgili kamu idaresi temsilcilerinden İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu toplantısında ÇED raporunu inceler. Bu toplantıya sivil toplum örgütü ve meslek odası temsilcileri de katılıp görüş ve itirazlarını iletebilir. Nihai ÇED Raporu ile İlgili Görüş Sunulması Nihai ÇED Raporu, Bakanlıkta ve/veya Valilikte on gün süre ile görüşe açılır. Bu süre içerisinde proje ile ilgili, gerekçeler belirtilerek itiraz edilebilir. ÇED Olumlu Kararı İptal Davası Açılması Bakanlık, Komisyonun rapor hakkındaki çalışmalarını ve halkın görüşlerini dikkate alarak on işgünü içinde proje için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" ya da "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz" kararı verir, bu kararı proje sahibine ve ilgili kurum ve kuruluşlara yazılı olarak bildirir. Proje için verilen "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Olumsuz" kararı Bakanlık ve Valilik tarafından askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurulur. Bir yazıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ilgili “ÇED Olumlu” kararının ve ÇED raporunun birer kopyası talep edilebilir. “ÇED Olumlu” Kararının Bakanlık tarafından duyurulmasından itibaren 30 gün içinde de dava açma hakkı doğar. "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı verilen projeler için yedi yıl içinde yatırıma başlanmaması durumunda "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı geçersiz sayılır. “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen projeler için ise beş yıl içinde yatırıma başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliğine ulaşmak için: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.20235&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=%C3%A7evresel%20etki ÇED olumlu kararlarını takip etmek için: https://ced.csb.gov.tr/ Ayrıca, ilinizdeki İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüklerinin web sitelerindeki duyurulardan da ÇED süreçleri ile ilgili duyuruları (ÇED sürecinin başlaması, halkın katılım toplantısı, ÇED raporunun görüşe açılması, ÇED gerekli değildir kararı, ÇED olumlu kararı gibi) takip edebilirsiniz. TEMA Vakfı’nın ÇED mevzuat ve uygulamalarına dair görüşü için linke tıklayabilirsiniz.

Toprak Koruma Kurulu nedir? Kimler/nasıl katılım sağlar?

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu TEMA Vakfınca hazırlanmış hükümete ve parlamentoya sunulmuş ve Vakfın çabaları ve katkısıyla da yasalaşmıştır. Kanuna göre, her ilde Valinin başkanlığında toprak koruma kurulları oluşturulmaktadır. Kurullar nasıl oluşturulur?

- Vali başkanlığında, başkan yardımcılığı görevini yürütmek üzere il müdürü, Maliye Bakanlığının ildeki üst düzey temsilcisi olmak üzere 3 üye.

- İlde plân yapma yetkisine sahip kamu kurum ve kuruluşlarından bir, büyükşehir olan illerde büyükşehir belediye başkanlığı, diğer illerde mücavir alan sınırları içerisinde il belediye başkanlığı, mücavir alan sınırları dışında ise il özel idare temsilcilerinden bir ve üniversitelerin ilgili bölümlerinden bir üye olmak üzere toplam üç üye.

- Plânlama ve/veya toprak koruma konularında ulusal ölçekte faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarından birinin ildeki temsilcisi, TOBB veya Türkiye Ziraat Odaları Birliği temsilcisi, TMMOB İl Koordinasyon Kurulu veya Ziraat Mühendisleri Odası temsilcisi olmak üzere vali tarafından belirlenecek sivil toplum kuruluşlarından toplam üç üye, olmak üzere, toplam dokuz kişiden oluşacaktır. Bu sayı özel kanunlarla korunan alan, DSİ alanı ya da tarım reformu bölgesi gibi gündemler olduğunda, o konularla sınırlı olmak üzere ilgili kuruluş temsilcisi katılımıyla artabilir. Kanunda kesin belirlenmiş dokuz sayısının artması veya eksilmesi hukuken mümkün değildir. Vali dâhil hiç kimse bu sayıyı değiştiremez. Kanunda, Kurula girecek olan sivil toplum kuruluşunun, “Türkiye genelinde planlama ve/veya toprak koruma konularında ulusal ölçekte faaliyette bulunan, ildeki sivil toplum örgütlerinden” olması gerekmektedir. TEMA Vakfı bu koşulu sağlamakta olup Türkiye’nin neredeyse tüm illerinde TEMA Vakfı kurullarda yer almakta, İl Temsilcileri veya gönüllüleri kurullarda TEMA’yı temsil edebilmektedirler.

Kent Konseyi nedir? Kimler/nasıl katılım sağlar?

Kent konseyleri, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 26313 sayılı Kent Konseyi Yönetmeliği’ne dayanarak kurulmuş yapılardır. Kuruluş amaçları; “kent yaşamında, kent vizyonunun ve hemşerilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım, yönetişim ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmektir”. Merkezi yönetimin, yerel yönetimin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplumun ortaklık anlayışıyla, hemşerilik hukuku çerçevesinde buluştuğu; kentin kalkınma önceliklerinin, sorunlarının, vizyonlarının sürdürülebilir kalkınma ilkeleri temelinde belirlendiği, tartışıldığı, çözümlerin geliştirildiği ortak aklın ve uzmanlaşmanın esas olduğu demokratik yapılar ile yönetişim mekanizmalarını ifade eder. Kent Konseylerine Katılım Kent konseyi; merkezi yönetimi, yerel yönetimi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve sivil toplumu ortaklık anlayışı ile buluşturmak üzere aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerden oluşur:

  • Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi,
  • Belediye başkanı veya temsilcisi, 
  • Sayısı 10’u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşların temsilcileri, 
  • Mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları, diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 30’unu geçmemek ve en az 20’den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilcileri, 
  • Belediye teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri, 
  • Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci, 
  • Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıf temsilcileri, 
  • Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisi. Kent Konseylerinin Görevleri 
  • Yerel düzeyde demokratik katılımın yaygınlaştırılmasını, hemşerilik hukuku ve ortam yaşam bilincinin geliştirilmesini, çok ortaklı ve çok aktörlü yönetişim anlayışının benimsenmesini sağlamak, 
  • Sürdürülebilir Gelişmenin sağlanması ve bu konuda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik planların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak, 
  • Kente ilişkin temel stratejiler ve faaliyet planlarının belirlenmesinde, uygulama ve izleme süreçlerinde tüm kenti kapsayan ortak bir aklın oluşturulmasında katkıda bulunmak, 
  • Yerellik ilkesi çerçevesinde katılımcıların, demokrasiyi ve uzlaşma kültürünü geliştirmek, 
  • Kentin kimliğine ilişkin tarihi, kültürel, doğal vb. değerlere sahip çıkmak ve geliştirmek, 
  • Kent kaynaklarının etkili, verimli ve adil kullanımına katkıda bulunmak, 
  • Sürdürülebilir kalkınma anlayışına dayalı kentin yaşam kalitesini geliştiren, çevreye duyarlı ve yoksulluğu giderici programları desteklemek, 
  • Sivil toplumun gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunmak, 
  • Çocukların, gençlerin, kadınların ve engellilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklerini arttırmak ve yerel karar alma mekanizmalarında aktif rol almalarını sağlamak, 
  • Kent yönetiminde saydamlık, katılım, hesap verebilirlik, öngörülebilirlik ilkelerinin uygulanmasına katkıda bulunmak, 
  • Kent konseyinde oluşturulan görüşleri değerlendirilmek üzere ilgili belediyeye gönderilmesini sağlamaktır. Yerel yönetim mekanizmalarına aktif olarak katılımın sağlanması, planlanan ve yürütülen projeler hakkında bilgi sahibi olmak ve TEMA Vakfı olarak sesimizi duyurmak açısından son derece önemlidir.
Çevre Düzeni plan ve tadilatları nasıl ve kimler tarafından takip edilir?

Çevre düzeni planları, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği gereğince, varsa bölge planına göre yapılan, sanayi, konut, turizm vb. farklı arazi kullanımları için yer seçimi ve eşgüdüm sağlayan, doğal, kültürel ve tarihi değerlerin korunması ve geliştirilmesini sağlayan, alt ölçekli planlar için yönlendirici ve bağlayıcı olan üst ölçekli fiziki planlardır. Çevre düzeni planlarını yapma yetkisi, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na verilmiştir. Bakanlık tarafından onaylanan planlar, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü’nün internet sitesinden duyurulur. https://mpgm.csb.gov.tr/ Ayrıca planlar, ilgili illerin il çevre ve şehircilik müdürlüklerinde de 30 gün süre ile askıya çıkartılır. Bu süre içerisinde, planın tümüne veya belirli bir kısmına gerekçeleri ile birlikte bireyler, kuruluşlar itiraz edebilir. İtiraz dilekçeleri doğrudan Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü’ne gönderilebileceği gibi, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü’ne iletilmek üzere ilgili il çevre ve şehircilik müdürlüğüne de teslim edilebilir. Planlar, durağan belgeler olmayıp, tadilat (plan bütününü etkilemeden, belirli bir kısmının değiştirilmesi) veya revizyon (plan bütününün değiştirilmesi) yapılabilir ve bunlar da aynı onay ve askı süreçlerine tabidir. Üst ölçekli fiziki plan olan çevre düzeni planlarının takip edilmesi, tarım ve orman arazileri ile meralar, doğa koruma alanlarının korunması ve alt ölçekli planlarda bu alanlara zarar verebilecek kararların alınmaması açısından son derece önemlidir. Hangi bölgelerde ÇDP davalarımızın olduğunu öğrenmek için tıklayınız.

TEMA Vakfının hukuki yollarla kazandığı ve takip ettiği davaları nelerdir?

TEMA Vakfı olarak 1997 yılından itibaren, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı, mera alanlarının amaç dışı tahsisi, çimento fabrikaları, termik santraller, 3. Köprü vb. çevresel tahribatı yüksek faaliyet ve projeler, çevre düzeni planları, orman alanları, 2B alanları ve doğa koruma alanları ile ilgili olarak oluşan hukuka aykırılıklara ilişkin davalar açılmakta veya açılan davalara müdahil olunmaktadır. 1997 yılından bugüne kadar değerlendirmeye alınan toplam 253 adet idari davanın 145’i lehe sonuçlanmıştır, 40’ı ise devam etmektedir. Davalarımızla ilgili detaylı bilgi için tıklayın.

TEMA Vakfı’nın su, toprak, biyoçeşitlilik, orman, iklim, mekânsal planlama, enerji ve madencilik konularındaki görüşü, sorun olarak gördüğü meseleler ve bu meselelere yönelik çözüm önerileri nelerdir?

TEMA Vakfı, tüm bu konuları “mevcut durum, sorun ve çözüm” yaklaşımı ile 2018 Ekosiyaset Belgesi’nde ele almıştır. Belgeye TEMA Vakfı Eğitim Portalı üzerinden ulaşılabilmektedir.

TEMA Vakfı İstanbul’un mega projeleri ve Kanal İstanbul hakkında ne düşünüyor, konuyla ilgili neler yapıyor?

İstanbul’da “mega projeler” ismiyle anılan, ikisi halihazırda hayata geçirilmiş üç büyük proje mevcuttur. Bunlardan ilk ikisi 3. Köprü ve 3. Havalimanı’dır ve yapımları tamamlanmıştır. Kanal İstanbul ise bu üçleme proje dizisinin sonuncusudur ve projenin ÇED olumlu kararı alınmış olup süreci devam etmektedir.

a- 3. Köprü Hakkında; Doğal varlıkların hızla tüketildiği, insan kaynaklı küresel iklim değişikliğinin etkilerinin şiddetli bir şekilde Türkiye’de de hissedilmeye başlandığı son yıllarda, tüm dünyada karayolu ile ulaşım seçeneğinin, beraberinde sıkıntıları da getirdiği yadsınamaz bir gerçektir. Neden olduğu karbon emisyonundan trafik sorunlarına, doğal alan kayıplarından gürültü kirliliğine kadar birçok sorun göz ardı edilemeyecek boyutlardadır. Dünya’da yapılan bilimsel çalışmalar sonucunda, karayolu ve havayolunun çevreyi en çok kirleten (en fazla karbondioksit emisyonu, en fazla fosil yakıt tüketimi), en fazla arazi kullanan; demiryolu ve denizyolunun ise çevresel etkisi en az ulaşım türü olduğu ortaya çıkmıştır. Karayolu taşımacılığının olumsuz etkileri ve talebini azaltmak için ise, ulusal ve uluslararası ölçekte düzenlemeler yapılmaktadır. Ulaşımda karayolunun tercih edilmesi birçok çevresel sorunlara yol açmaktadır. Günümüzde Türkiye’de yoğunlukla tercih edilen otoyollar da gerek inşaat aşamasında gerekse işletme aşamasında geri dönüşü olmayan çevresel sorunlara neden olmaktadır. İstanbul Boğazı’na 3. Köprü planlama hukukuna aykırılığına rağmen yapılmıştır. İstanbul’un temel planında “3. Köprü” yoktur, hatta İstanbul için bir tehdit olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, 3. Köprü, İstanbul ulaşım sistemi ile ilgili plan ana kararları ve plan bütününe aykırıdır. 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında, mevcut Boğaz geçişlerinin İstanbul üzerindeki olumsuzlukları ve yapılması gerekenler çok doğru bir şekilde ortaya konulmuşken bu plan yokmuşçasına hareket edilmiştir. Kent makroformu, İstanbul’un ulaşım ağı, nüfusu üzerinde çok ciddi etkileri olabilecek, bu ölçekte bir ulaşım kararı 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ana kararlarına aykırı olarak plana eklemiştir. 3. Köprü planlama hukukuna aykırılıklarının yanı sıra İstanbul’un önemli doğa alanları, orman alanları, su havzaları, tarım alanları, doğal sit alanları ve Boğaziçi’ne geri dönüşü olmayacak şekilde zarar vermektedir ve vermeye de devam etmektedir. 3. Köprü, İstanbul’un doğal yaşam alanlarına zarar vermesinin yanı sıra, öngörüldüğü şekilde İstanbul’un trafik sorununa çözüm olmaktan çok uzaktır. 2009 yılında Boğaz geçişi yapan ağır vasıta (tır, kamyon, otobüs, minibüs v.b.) oranı yılda bir yönde iki köprüden geçen toplam 140 milyon araç içinde sadece %10’dur. Ağır vasıtalar içinde tırların toplam araç sayısına oranı ise %3’tür. Dolayısıyla, Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü İstatistiklerine göre, 2009 yılında Boğazı bir yönde geçen tır sayısı 4,2 milyondur. Oysa yeni köprünün araç kapasitesi 70 milyon olarak planlanmıştır. İstanbul’daki %16’lık araç sahipliği oranı ile geriye kalan araç kapasitesini de arabalar dolduracaktır. Görüldüğü üzere, bu anlayışla başka köprülerin de inşa edilmesi gerekecektir. Buradan da anlaşılacağı üzere, 3. Köprü ve bağlantı yolları İstanbul’un doğal yaşam alanlarına geri dönüşü olmayacak şekilde zarar vermekle birlikte bunu yaparken de, iddia edildiği gibi İstanbul’un trafik sorununa çözüm olamamaktadır. Planlama ilkelerine aykırı inşa edilen Köprü içinde bulunduğumuz iklim krizini tetikleyici etkilerinin yanı sıra ekosistem ve kent açısından ciddi problemler yaratmaya devam etmektedir.

b- 3. Havalimanı Hakkında; 3. Havalimanı da diğer 2 mega proje gibi Kuzey Ormanları’nda yer almaktadır. İstanbul ili sınırları içinde ekolojik ve biyolojik yönden önemli 10 adet doğal yaşam alanı bulunmaktadır. Bunlardan özellikle, Terkos Havzası, Batı İstanbul Meraları, Ağaçlı Kumulları, Boğaziçi, Kilyos kumulları, Ömerli Havzası, 3. köprü ve bağlantı yolları sonucunda zarar görecek Türkiye’nin Önemli Doğa Alanlarındandır. Bunun yanında, Doğa Derneği tarafından 2004 yılında güncelleştirilmiş bulunan “Türkiye’nin Önemli Kuş Alanları” (ÖKA) Kitabında yer alan Boğaziçi Bölgesi ve Terkos Havzası zarar görecek önemli kuş alanlarından ve yine Doğal Hayatı Koruma Derneği tarafından 2005 yılında güncelleştirilmiş bulunan “Türkiye’nin 122 Önemli Bitki Alanı” (ÖBA) Kitabında yer alan Terkos-Kasatura Kıyıları, Ağaçlı Kumulları, Kilyos Kumulları, Batı İstanbul Meraları, Kuzey Boğaziçi, Sahilköy-Şile Kıyıları, Ömerli Havzası ve ) Kefken-Karasu Kıyıları zarar görecek önemli bitki alanlarıdır. Bu alanlar, günümüzde benimsenen planlama/planlamama ilkeleri nedeniyle zaten oldukça hasar görmüş, çok hassas koruma kararlarının alınması gereken alanlardır. İstanbul İlinin toplam alanı 537917,7 Ha olup bunun 238 710,4 Ha ormanlık alandır. Görüldüğü üzere İstanbul’un yaklaşık yarısı orman alanıdır ve bu alanlar İstanbul’un kuzeyinde yoğunlaşmaktadır. Bu durum da, orman alanlarının kaçak, mevzuata aykırı yapılaşmalardan korunmasının önemini arttırmaktadır. İstanbul halkının yakından tanıdığı ormanlardan biri, “Muhafaza Ormanı” ilan edilen, yaklaşık 5.500 hektar büyüklüğündeki “Belgrad Ormanı” dır. Belgrad Ormanı biyolojik çeşitlilik açısından değerlendirildiğinde bu ormanda, doğal liken ve yosunlardan 20 tür, atkuyrukları ve eğreltilerden 1 tür, açık tohumlulardan 1 tür, kapalı tohumlulardan 380 tür olmak üzere toplam 402 bitki türü bulunmaktadır. Bunlar içinde genel olarak orman alanını kaplayan meşeler, hakim ağaç türü olarak büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, Belgrad Ormanında 42 tür gündüz kelebeği, 146 kuş türü, yaklaşık 22 memeli türü, çeşitli kurbağalar ve sürüngenler yaşamını sürdürmektedir. Aynı orman içerisinde yer alan Atatürk Arboretumu ülkemizde ilklerden biri olup, 1949 yılında kurulmuştur. Floristik zenginliği dünyaca bilinen ve üç ayrı floraya ait 450 türü barındıran Atatürk Arboretumu bu doğal taksonların (canlıların hiyerarşik olarak sınıflandırılmış gurupları) hemen hemen tümünü yapısında barındırmaktadır. Öte yandan Belgrad Ormanı ile birlikte İstanbul ve çevresindeki orman alanları, dünyanın önemli kuş göçü yoğunlaşma alanlarından olup, yüz binlerce su kuşu, yırtıcı ve ötücü kuş türüne göç döneminde ev sahipliği yapmaktadır. Yine İstanbul il sınırları içinde biri Sarıyer-Türkmenbaşı, diğeri Beykoz–Polenezköy olmak üzere bitki örtüsü ve yaban hayatı ile önemli özelliklere sahip iki adet Tabiat Parkı da vardır. İstanbul’un kuzeyindeki ormanlar, aynı zamanda bu kentin içme ve kullanma suyu gereksinimini karşılayan ve toplam su depolama kapasiteleri 817,6 milyon m3 olan Avrupa yakasındaki Terkos, Büyük Çekmece, Alibeyköy ve Sazlıdere, Anadolu yakasındaki Ömerli ve Darlık barajları ile 110 milyon m3 lük Istranca ve 145 milyon m3’lük İsaköy ve Sungurlu (Yeşilçay projesi) derelerinin havzalarını içermektedir. İstanbul’a yeni bir havalimanın yapılması gerekliliği hala tartışmalı bir konu olmakla birlikte havalimanının konumu İstanbul’un genişlememesi gereken kuzey hattında yer aldığı için 3. Köprü ile birlikte bu iki projenin kümülatif etkisi de göz önünde bulundurulduğunda tahribatın boyutu daha net anlaşılacaktır. Bu proje de tüm hukuki ve bilimsel itirazlara rağmen hayata geçirilerek doğal varlıklarımıza ve İstanbul’a geri dönüşü imkansız zararlar vermiştir ve vermeye devam etmektedir.

c- Kanal İstanbul Projesi Hakkında; Mega projelerin son ayağı olan Kanal İstanbul projesi ise İstanbul’un tüm karasal ve denizel yaşam alanlarını, yer altı suyu sistemini ve ulaşım sistemini tamamen değiştirecek olan bir projedir. Buna karşın proje süreci üst ölçekli mekânsal planlama ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmaları olmaksızın sadece ÇED süreci ile yürütülmekte bu nedenle de projeye ilişkin önemli riskler göz ardı edilmektedir. Üst ölçekte kapsamlı bir değerlendirmeden geçmeyen proje, gelecekte karşılaşılması muhtemel riskleri ve yaşanacak olumsuz sonuçları dikkate almadan hayata geçirilmeye çalışılmaktadır. Mevcut ÇED raporu bilimsel verilere dayanan, önlemleri içeren bir rapor olmaktan uzak olduğu gibi projeye itiraz eden yüz binlerce insanın kaygılarını da gidermemektedir. Proje alanında bulunan ve İstanbul’a halen su veren en önemli su rezervleri olan Sazlıdere ve Terkos havzası bu proje ile yok olma ve tuzlanma riski taşımaktadır. Terkos ve Sazlıdere kentin toplam su biriktirme kapasitesinin %29’una sahiptir. Projenin yapılması durumunda Sazlıdere barajının büyük bir kısmı devre dışı bırakılacaktır. Bu, iklim krizinin etkilerini daha fazla hisseden İstanbul halkı için önemli bir su varlığının kaybedilmesi anlamına gelmektedir. Trakya altında yoğunlaşmış yer altı suyu havzaları, iklim değişikliğinden kaynaklanacak kuraklık karşısında hayati öneme sahip stratejik tatlı su rezervleridir. Deniz suyundan yer altı sularına bir sızıntı olması durumunda ise tüm Avrupa Yakası’ndaki yer altı sularında geri dönüşü olmayacak şekilde tuzlanma riski bulunmaktadır. Kanal İstanbul projesi ile yaklaşık 142 milyon m2’lik tarım alanı yok olacaktır. Bu, İstanbul tarım alanlarının yaklaşık %19’u’na denk düşmektedir. Projenin gerçekleşmesi halinde, büyük bölümü Avrupa yakasında yer alan tarım arazileri hızla yapılaşmaya açılacak, tarım dışına çıkacak ve alanın betonlaşması kaçınılmaz olacaktır. Bu durum İstanbul’da yaşayan insanların gıda güvencesini tehdit edecektir. Projeyle birlikte kaybedilecek orman alanı miktarı ise 421 ha. Kesilecek orman miktarının 287,03 ha’lık kısmı Muhafaza ormanı statüsündedir ve “Terkos Gölü Muhafaza Ormanı’nın” sınırları içerisinde kalmaktadır. Muhafaza ormanları; toprak koruma, su üretimi, temiz hava sağlama ve ulusal güvenlik gibi ormanın odun üretimi dışındaki hizmetleri nedeniyle korunan ormanlardır. Bu alanların korunması İstanbul halkının su ve temiz hava güvencesidir. Kanal İstanbul’un güzergâhının özellikle doğal varlıklar açısından Trakya’nın zengin ve nadide bir bölgesinde yer almaktadır. Güzergâhta bulunan Terkos Gölü ve civarı, Türkiye’nin en zengin floraya sahip bölgelerinden biridir. Kanal İstanbul Projesi, İstanbul’un Avrupa Yakası’nı Trakya’dan ayırarak nüfusu yaklaşık 8 milyonluk yoğun nüfusu olan bir ada yaratacaktır. Söz konusu ekosistem yarılmasına doğal yaşamın nasıl yanıt vereceği ise öngörülebilir değildir. Kanal güzergâhı etki alanında bulunan Terkos Gölü, Sazlıdere Barajı ve Küçükçekmece gölü, kuşlar, iki yaşamlılar ve tatlı su canlıları açısından son derece önemli ekosistemlerdir. Bu alanlarda 249 kuş türü, 29 tatlı su türü ve 7 iki yaşamlı tür bulunmaktadır. Kumullar, taşlık kayalık, çalılık, fundalık, mera, tarım, orman alanı gibi habitatlarda ise 37 karasal memeli, 239 böcek türü, 24 sürüngen türünün bulunduğu açıklanmıştır. Türkiye’de görülen 487 kuş türünün yarısından fazlası (%51’i) proje alanında yaşamını sürdürmektedir. Bu projeyle Türkiye'nin önemli kuş alanı olan Küçükçekmece Gölü ise yok olacaktır. Kanal İstanbul projesi gibi büyük ölçekli projelerin; arazi kullanımındaki değişiklikler nedeniyle oluşturduğu etkiler, öncelikle yöredeki küçük ölçekli iklimi (mikroklima) sonrasında da bölgesel iklimi etkileyebilecek güçtedir. Böylesine büyük bir arazi kullanım değişikliği; projenin yapıldığı alanların ve yakın çevrelerinin çok kısa bir zamanda ısı ve nem akıları, sıcaklık, nemlilik, buharlaşma, bulutluluk, yağış ve rüzgâr rejimleri ile alansal dağılış desenlerini etkileyerek yüksek olasılıkla birer kentsel ısı adasına dönüşmesine neden olacaktır. Karadeniz’i Marmara’ya bağlayan Türk Boğazlar sistemi kendine has özellikler taşıyan iki tabakalı bir su ve akım yapısına sahiptir. Dolayısıyla Karadeniz ve Marmara’yı herhangi iki deniz gibi birleştirmek Marmara Denizi’ndeki ve hatta İstanbul’daki yaşamı önemli bir riskle karşı karşıya bırakmaktadır. İstanbul Boğazı, Karadeniz’e nehirlerle gelen sular ile Akdeniz’den gelen sular arasında bir denge oluşturmaktadır. Karadeniz’in iklimsel dengesi tümüyle bu sisteme bağımlıdır ve bu sistemdeki herhangi bir değişim, uzun vadede Karadeniz’in iklimsel dinamiklerini olumsuz etkileyecektir. Diğer yandan, Kanal Projesi ile Marmara’ya girecek besin miktarının artması, Marmara’daki oksijen miktarının azalması ve Marmara’nın ölü bir deniz haline gelmesi anlamına gelmektedir. TEMA Vakfı Kanal İstanbul projesinin gerekliliğini sorgulamakla birlikte, bilimsel veriler gereği projenin yapılmaması gerektiğini savunmaktadır. Kanal İstanbul projesinin tek başına ekosistem ve kent üzerinde yaratacağı tüm sorunların yanı sıra aynı bölgede yer alan 3. Köprü ve 3. Havalimanı ile birlikte değerlendirildiğinde neden olacağı yıkımın boyutları daha iyi anlaşılacaktır. TEMA Vakfı tarafından projenin iptali için başlatılan hukuki süreçler devam etmektedir.

TEMA Vakfı’nın uluslararası işbirlikleri ve çalışmaları nelerdir?

TEMA Vakfı, Dünya Koruma Birliği IUCN, Küresel Çevre Fonu STK Ağı GEF-NGO, Avrupa İklim Ağı CAN-Europe, Avrupa Çevre Bürosu EEB gibi kuruluşların üyesidir. Çevre Kültür ve Sürdürülebilir Kalkınma için Akdeniz Ofisi MIO-ECSDE'nin Yönetim Kurulu üyesidir. 18 ülkede kurak alanlarda çalışan STK'ların oluşturduğu Drynet ağının 2014-2017 döneminde yönetim kurulu başkanlığını yürütmüştür. Halen Drynet Yönetim Kurulu Üyesi olarak katkı vermektedir. Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi ECOSOC danışman STK statüsündedir. Ayrıca Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi UNCCD ve İklim Değişikliği ile Mücadele Sözleşmesi UNFCCC akredite STK üyesidir. Bu Sözleşmelerin Taraflar Toplantılarına katılım göstermekte ve uluslararası STK'lar ile birlikte katkı sunmaktadır. TEMA Vakfı, her yıl düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) Taraflar Konferansı’na (COP) katılım sağlamaktadır. TEMA Vakfı Avrupa Birliği’ne aday ülke vatandaşlarının AB ile uyum sürecine etkin katılımlarını sağlamak üzere 2012 yılı Aralık ayından beri yürütülen Env.net Projesi’nin üçüncü fazı 2017-2020 yılları arasında gerçekleştirilecek. TEMA Vakfı çalışmalarıyla aynı zamanda uluslararası birçok ödüle layık görülmüştür. Kuşkusuz bunlardan en önemlilerinden biri Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi Sekretaryası’nın 2012 yılında ilk kez verdiği Land for Life (Yaşam için Toprak) ödülüne layık görülmesidir.

Elimde meyve çekirdekleri var, TEMA Vakfı’nın projesine katkıda bulunmak istiyorum. Ne yapmalıyım?

İnternet ortamında, “Dünyada 10 yılda birçok yağmur yağdığı, bu yıl o dönemde olduğumuz, yediğimiz çeşitli meyvelerin çekirdeklerinin çöpe atılmak yerine ekilmesi gerektiği, TEMA Vakfı’nın desteği ile Türkiye genelinde meyve çekirdeklerinin toplandığını” belirten e-postalar dolaşmakta ve bunlara dayanılarak basında haberler yayınlanmaktadır. Bu e-posta, TEMA Vakfı tarafından hazırlanmamıştır ve yanlış bir algı yarattığı için, kamuoyuna bir açıklama yapılması ihtiyacı doğmuştur:

· TEMA Vakfı’nın bu eposta ile bir ilgisi yoktur.

· TEMA Vakfı ülke genelinde meyve çekirdeği toplamamakta ve toplanmasını teşvik etmemektedir.

· Tohumdan meyve ağacı üretilerek düzenli meyvelik elde edilemez. · Tohumlar meyve yetiştiriciliğinde sadece anaç yetiştirmek için kullanılır. · Meyve ağaçlarının birçoğunun genetik yapısı heterozigottur. Tohumdan çıkan fertler birbirlerine benzemedikleri gibi kaliteli meyveler de vermezler.

· Türlerin yerinde korunması (in situ koruma) prensibine aykırıdır.

· Ayrıca çekirdeklerin çimlenmesi için gerekli toplama ve saklama koşullarını sağlamak güçtür.

· Meyve çekirdeklerinin gelişigüzel bir şekilde doğaya ekilmesi, doğrudan tohum ile taşınan bitki hastalıklarının da kontrolsüz bir şekilde yayılmasına sebebiyet verir.

· Meyve çekirdeklerinin toplanarak ekilmesi bilimsel bir çalışma değildir.

TEMA Vakfı'na destek vermek için ne yapabilirim?

TEMA Vakfı, duyarlı kişi ve kurumların desteği ile 28 yıl gibi kısa bir sürede çok şey başardı. Siz de TEMA Vakfı’nı destekleyin, birlikte çok daha büyük işler başaralım.

-Gönüllümüz Olun: TEMA Vakfı Gönüllüsü olarak verimli topraklar, yaşam veren su ve temiz bir hava için yürüttüğümüz çalışmaların parçası olabilirsiniz. Gönüllümüz olmak için lütfen linke tıklayınınız.

-TEMA Vakfı’nı Sosyal Medyada Takip Edin: TEMA Vakfı çalışmalarını yakından takip etmek için tema.org.tr adresli web sitemizi ziyaret edebilir, TEMA Vakfı’nın Instagram- Facebook- Twitter- Linkedin ve YouTube’daki hesap ve kanallarını takip edebilirsiniz. Ayrıca, tema@tema.org.tr mail adresimize mail atarak e-mail listemize katılabilirsiniz.

-Acınızı da Mutluluğunuzu da Paylaşıyoruz

Çalışanlarınızın, müşterilerinizin, sevdiklerinizin mutluluklarını da sevinçlerini de fidan dikerek paylaşabilirsiniz. Cenaze, başsağlığı, iş yeri açma, görev değişikliği, doğumgünü, sevgililer günü, anneler günü, babalar günü, yılbaşı, bayram gibi özel günlerde TEMA Vakfı’nı arayarak dilediğiniz kadar fidan bağışlayın, hazırlayacağımız özel sertifikalarınızı istediğiniz adrese gönderelim.

-Maximum TEMA Kartla Doğa Kazansın

Maximum TEMA Kart, siz ihtiyaçlarınızı karşılarken, TEMA Vakfı’na da destek olabileceğiniz doğa dostu bir kredi kartıdır. Maximum TEMA Kart ile yapacağınız alışveriş tutarınıza göre Türkiye İş Bankası kendi kaynaklarından TEMA Vakfı’na katkıda bulunuyor. Maximum TEMA Kart’a sahip olmak için; herhangi bir İş Bankası şubesinden ya da isbank.com.tr veya maximum.com.tr siteleri aracılığıyla başvuruda bulunabilirsiniz. Ayrıca, “TEMA” boşluk T.C.Kimlik Numarası” 4402’ye kısa mesaj atılarak da kart başvurusu yapılabiliyor.

TEMA Vakfı ile birlikte sosyal sorumluluk projesi yapmak için nereye başvurmalıyım?

Ana faaliyet alanı toprak olan TEMA Vakfı, ülke genelinde onlarca kırsal kalkınma, biyolojik çeşitliliği koruma ve ağaçlandırma projesini hayata geçirdi. Kurumunuzun iş kolu ile örtüşen sosyal sorumluluk projenizi birlikte belirleyelim, geliştirelim. Daha fazla bilgi için kurumsalisbirligi@tema.org.tr adresine e-posta atabilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | Fidan bağışı nasıl yapılır? Nelere dikkat edilmelidir?

Fidan bağış birim bedeli 13 TL’dir ve minimum 3 adet fidan bağışınız karşılığında isterseniz tarafınıza TEMA Vakfı teşekkür sertifikası gönderilmektedir. Fidan sertifikalarınızın gönderimi, bağışçımızın talebine göre; Kargo, Kurye ve E-Sertifika şeklinde iletilmektedir. Kargo gönderimleri için min. 10 TL ücret alınmaktadır. Kurye gönderimleri sadece İstanbul içi gerçekleştirilmekte olup teslimat ilçesine, semtine ve talep edilen sertifika adedine göre kurye ücreti değişiklik göstermektedir. Hediye edilen kişi ve kurum adına düzenlenen her basılı sertifika için 3 TL, her e-sertifika için 1 TL sertifika ücreti alınmaktadır. Sertifika örneklerimizi www.tema.org.tr sitesi üzerinde Özel Gün Bağışları alanında bulabilirsiniz. Fidan bağış taleplerinizi sitesi üzerinden Online Bağış adımlarını kullanarak veya Vakıf Merkezimizi ziyaret ederek gerçekleştirebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için bagis@tema.org.tr adresinden bizlere ulaşabilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | Bağışladığım Fidanların üzerinde isim yazıyor mu?

Fidan üzerine isimlendirme; etiketlerinin uzun ömürlü olmaması, kullanılan etiket malzemelerinin plastik vb malzemelerden yapılması sebebiyle doğayı kirletmesi, ayrıca etiketlendirme, arazide aplike etme ve yenileme gibi çalışmalar da yüksek maliyetler oluşturduğundan tercih edilmemektedir. Ağaçlandırmanın ana amacı ile de örtüşmemek ile birlikte bağışçılarımızdan beklentimiz sahaya bağışta bulunulan fidan algısıyla bakmadan, resmin genelinde sahaya dikilen toplam fidan miktarı ile tesis edilen bir ormanın kurulmasına bağışlanan fidan oranında ortak olduğu düşüncesi ile ağaçlandırma sahasına bakılmasıdır. Çünkü bağışçılardan sağlanan destek ile gerçekleşen ana amaç sadece fidan dikmek değil, orman kurmaktır.

Bağışlar Hakkında | Bağışladığım Fidanları görebilir miyim?

Vakfımızın Hatıra Ormanı çalışmaları ağırlıklı olarak Orman Genel Müdürlüğü ile yapılan protokoller kapsamında ilgili yıl için Genel Müdürlüğün ağaçlandırma programına aldığı ağaçlandırma sahalarında yapılmaktadır. Bu sahalar kamu malı niteliğindeki orman vasfında araziler olup, ağaçlandırma sahasına zarar vermemek koşulu ile ziyaret edilebilir. Hatıra ormanı sahalarındaki bireysel bağışlarda her fidana özel bir etiketlendirme yapılmadığından, münferit olarak hangi fidanın kimin adına dikildiği saha içinde görünmemektedir. Ancak proje kapsamında dikilen tüm fidanlar sahada görülebilmektedir. Kişi ya da kurum adına yapılacak Hatıra Ormanları için istenildiği takdirde sahaya tabela dikimi yapılmaktadır.

Bağışlar Hakkında | Bağış hesap ve IBAN numaraları nelerdir?

Fidan Hesabı İş Bankası İstanbul – Levent Şubesi 822350 IBAN NO: TR530006400000110350822350

Genel Bağış Hesabı İş Bankası İstanbul – Levent Şubesi 804352 IBAN NO: TR290006400000110350804352

Bağışlar Hakkında | TEMA Vakfı’nın çalışmalarını başka hangi yollarla destekleyebilirim?

-Maximum TEMA Kartla Doğa Kazansın: Doğal Varlıkların korunmasına destek olmak için İş Bankası ve TEMA Vakfı işbirliği ile çıkarılmış bir kredi kartıdır. İş Bankası, Maximum TEMA Kart kullanıcılarının yaptığı alışveriş tutarı üzerinden belirli bir oranda tutarı, TEMA Vakfı’na bağışlıyor. Bağış İş Bankası’nın kendi kaynaklarından aktarıldığından Maximum TEMA Kart kullanıcıları herhangi bir fedakarlıkta bulunmadan, kartın tüm özelliklerinden faydalanabiliyor. Maximum TEMA Kart’a sahip olmak için, herhangi bir İş Bankası şubesinden ya da isbank.com.tr veya maximum.com.tr siteleri aracılığıyla başvuruda bulunabilirsiniz. Ayrıca; TEMA boşluk T.C.Kimlik Numaranızı 4402’ye kısa mesaj atarak da kart başvurunuzu gerçekleştirebilirsiniz.

 

Bağışlar Hakkında | Nikah törenimizde çiçek gönderilmesi yerine fidan bağışlanabilir mi?

Elbette davetiyelerin üzerine Vakıf adına bağış yapılması talebinde bulunulabilirsiniz ancak, aynı hesaplara çok sayıda bağış alındığından ayrıştırılması mümkün olamadığı için düğün sahiplerine gelen bağışlar konusunda raporlama ve sertifikasyon yapılamamaktadır.

Bağışlar Hakkında | Hatıra Ormanı oluşturup isim verilebilir mi?

Kurumunuzun veya sevdiklerinizin adını ölümsüzleştirmek ve yaşatmak için en güzel seçeneklerden biri Hatıra Ormanı oluşturmaktır. TEMA Vakfı olarak Hatıra Ormanı Projelerini, Orman Genel Müdürlüğü’nün o yıl için ağaçlandırma programına aldığı sahalarda yürütmekteyiz. Sahalar yıla ve proje amacına göre çeşitli illerde olabilmektedir. Hatıra Ormanı bağışında açık olan sahalara; en az 10.000 adet fidan bağışında bulunarak dilediğiniz kurum/dernek/okul adına ya da en az 2.000 adet fidan bağışında bulunarak şahıs adına Hatıra Ormanı oluşturabilirsiniz. Hatıra Ormanı oluşturulması ve tabela giderlerinin bağışçı tarafından karşılanması durumunda sahaya Orman Genel Müdürlüğü standartları doğrultusunda 1 adet tabela dikimi yapılabilmektedir. Hatıra Ormanı Oluşturma ile ilgili detaylı bilgi için buraya tıklayabilir ve hatiraormani@tema.org.tr adresine e-posta gönderebilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | Sertifikaların üzerine isim yazdırmadan teslim alabilir miyim?

Dijital sertifikalarda tüm alanların doldurulması gerekmektedir. Basılı sertifikalarda ise saha adı ve fidan adedi alanlarının doldurulması zorunludur. Hediye eden ya da hediye edilen alanlarından ise en fazla 1 tanesi boş olarak teslim edilebilmektedir.

Bağışlar Hakkında | Bağışladığım fidanların sertifikasına birden fazla isim yazdırarak hediye edebilir miyim?

Sertifikalarımızda hediye edilen alanına 40 karakter sığmaktadır. Alan limitleri dahilinde dilediğiniz sayıda isim yazdırabilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | Hediye olarak gönderilmesini istediğim sertifikanın bir kopyası da bana gönderilebilir mi? Aynı sertifikayı basılı ve dijital olarak teslim alabilir miyim?

Basılı ya da dijital olarak hazırlanan her sertifika üzerinde yazan fidan sayısı, ağaçlandırma sahasındaki stoklardan düşülmektedir. Bu nedenle belirtilen fidan sayısı için sadece bir sertifika düzenlenmekte kopyası gönderilememektedir.

Bağışlar Hakkında | Sertifikaların görselinde değişiklik yapabilir mi? İstediğim metni yazabilir miyim?

Sertifikalarımız TEMA Vakfı logosu ile merkezimiz tarafından geri dönüştürülebilir malzeme kullanılarak hazırlanmaktadır. Kullanımda olan sertifikalarda hem standardizasyonu sağlamak hem de güvenirliliğini korumak için değişiklik yapılmamaktadır. Sertifikalarda metin değişikliği yapılamaz ancak, kişiselleştirme yapılmak için bırakılan boşluklar anlam bütünlüğü bozulmayacak şekilde istenildiği gibi doldurulabilir.

Bağışlar Hakkında | Ağaçlandırma sahası seçebiliyor muyuz?

Vakfımızın Hatıra Ormanı çalışmaları ağırlıklı olarak Orman Genel Müdürlüğü ile yapılan protokoller kapsamında ilgili yıl için Genel Müdürlüğün ağaçlandırma programına aldığı ağaçlandırma sahalarında yapılmaktadır. Bu nedenle bağış yapılacak olan saha seçimi ancak bağışta bulunan dönem içerisinden Vakfımızda alternatif sahaların bulunması durumunda bu sahalar içerisinden yapılabilmektedir. Vakfımızın dönem itibari ile bağış aldığı sahalar dışında bir saha seçimi olamamaktadır.

Bağışlar Hakkında | Değişik tarihlerde fidan bağışı yaparak Hatıra Ormanı oluşturulabilir mi?

Hatıra Ormanı için dikilen fidanlar aynı saha içinde bulunması gerektiğinden, farklı tarihlerde yapılan bağışlar hatıra ormanı olarak değerlendirilmemektedir. Hatıra Ormanı talepleri bir protokol çerçevesinde belirlenen sahada belli sayıda fidan bağışının garanti edilmesi ile yapılabilmektedir. Taahhüt edilen fidan sayısı için sahada stok rezervi yapılarak bağışa kapatıldığından, Hatıra Ormanı bağışı ödemelerinin tek seferde yapılmasını bekliyoruz.

Bağışlar Hakkında | Fidan türünü seçebiliyor muyum?

Hatıra orman bağışlarında fidan türü seçimi yapılmamaktadır. Dikimlerde kullanılan tür/türler ağaçlandırma projeleri gereğince yöreye ve/veya ağaçlandırma amacına özgü türlerden olup, sahadan sahaya farklılık göstermektedir. Bu nedenle bağışlar tür bazında değil fidan bağışı şeklinde alınmaktadır.

Bağışlar Hakkında | Fidan bağışı yapmak değil fidan satın almak istiyorum, nasıl alabilirim?

Vakfımız fidan bağışı almak ile birlikte fidan satışı yapmamaktadır. Vakfımıza ait bir fidanlık bulunmadığından fidan satımı ve gönderimi yapılmamaktadır. Her bölgenin ağaçlandırma çalışmaları açısından yetişme ortamı koşulları (İklim, toprak, yağış, sıcaklık gibi) farklı olduğundan, bölgedeki bitki örtüsü de farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle fidan dikimlerinde kullanılacak türlerde de aynı tür dahi olsa orijin açısından farklılıklar olmaktadır. Bu nedenle Fidan dikimlerinde başarı olunmasının en önemli konuların başında, fidanın dikileceği bölgeye özgü (yerel orijinde) doğal türlerin kullanılması gelmektedir. Bu şartlar ağaçlandırma yapmak için nerede ağaçlandırma yapılıyorsa o bölgede fidanlık kurulmasını gerektirir. Türkiye’nin arazi yapısı ve iklim çeşitliliği göz önüne alındığında da bu durum genel olarak sadece bir fidanlık ile çözülebilecek bir durum olmayıp, her ilde fidanlık kurulması demektir. Bu konuda Orman Genel Müdürlüğü’ne bağlı devlete ait oluşturulmuş Orman Fidanlıkları bulunmaktadır. Kar amacı gütmeyen ve her bölgede (hemen hemen her ilde) kurulmuş olan bir fidanlık teşkilatlanması bulunduğundan Vakfımız da ağaçlandırma çalışmalarındaki fidanlıkları bu fidanlıklardan temin etmektedir. Orman fidanlılarında tekniğine uygun ve orijin ilkelerine dikkat edilerek güvenilir fidanlar yetiştirildiğinden fidan satın alımları için Orman Fidanlık Müdürlükleri ile irtibata geçebilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | Fidanlarımızı kendimiz dikebilir miyiz?

Fidan dikimlerinde başarı sağlanması için fidan dikimlerinin tekniğine uygun olarak ve doğru zamanda yapılması kritik derecede önemlidir. Hatıra Ormanı sahalarındaki fidan dikimleri, saha genelinde bölgenin ağaçlandırma tekniği açısından toprağın tav hali dediğimiz halde olduğu, vejetasyon dönemi dışındaki, hava hallerinin de uygun olduğu yağışsız ve don etkisinin olmadığı dönemlerde kısa bir dönem içerisinde yapılmaktadır. Sahanın tamamı aynı zamanda dikilmek üzere Orman Genel Müdür işbirliği ile büyük ölçüde yörenin ağaçlandırma çalışmalarında çalışan yerel halka istihdam sağlanarak tekniğine uygun olarak, zor arazi ve hava hallerinin bulunduğu dönemlerde yapılmaktadır. Bu nedenler ve söz konusu beklentinin organizasyonun zorlukları nedeni ile fidan dikimleri bağışçılar ile yapılmamaktadır.

Bağışlar Hakkında | Sahaların görsellerini iletebilir misiniz?

Ağaçlandırma çalışmaları gereğince sahada yapılacak olan ilk üç yıllık çalışmalar Vakfımızca her yıl izlenerek sahalarda düzenli kontroller gerçekleştirilmektedir. Üç yılın sonunda bu sahalar başarı tesis edilmek koşulu ile Orman Genel Müdürlüğü’nün koruma çalışmaları şeklinde devam etmektedir. Vakfımızca fizyolojik bağımsızlığını kazanmış olan sahalarda üçüncü yıldan sonra düzenli kontroller yapılmamakta, çalışmalar yeni sahaların ağaçlandırılması şeklinde olmaktadır. Bu nedenle sahalarımızın ilk yıl içerisinde alınan görsellerine http://ormanharitasi.tema.org.tr/ adresinde ilgili sahada “Detaylar için tıklayınız” bölümüne tıklayarak ulaşabilirsiniz. Fotoğraflarına ulaşamadığınız sahalarda ise albüm klasörlerinde güncelleme yapıldığından görüntülere ulaşmak için Vakfımız ile irtibata geçebilirsiniz. Üçüncü yıldan sonrasına yada yılın belli bir dönemine ait görüntü alımları için www.tema.org.tr/agaclandirma-sahalari adresindeki haritadan sahanın yerini bulabilir ve görüntü almak için kendiniz sahaya ziyaret gerçekleştirebilirsiniz.

Bağışlar Hakkında | TEMA Vakfı kullanılmış kağıt bağışı alıyor mu?

Kullanılmış kağıt satışından elde edilen gelir TEMA Vakfı'nın erozyonla mücadele, ağaçlandırma ve doğal varlıkları koruma çalışmalarında kullanılmaktadır. Bağış yapan firmalar en az 50 kg kullanılmış kağıt biriktiğinde teslim alınmaktadır. Firmalar kullanılmış kağıtlarını TEMA Vakfı'na bağışlayabilecekleri gibi, üzerine logolarının basılabileceği kullanılmış kağıt kutusu sponsoru olabiliyorlar. İstanbul'da ara verildiği için, TEMA Vakfı'nın şu anda Konya ve İzmir dışında kullanılmış kağıt operasyonu bulunmamaktadır. Kişi ve kurumlar diledikleri takdirde biriktirdikleri kullanılmış kağıtların satışını kendileri gerçekleştirerek elde edilen geliri TEMA Vakfı'na bağışlayabilirler. Böyle bir durumda, kullanılmış kağıtların satış süreci bağışçı tarafından yürütülür, vakfın İl Temsilcilikleri sadece yönlendirme yaparak destek olabilmektedir.

TEMA Vakfı Bağış Hesap Numarası:

İŞBANK LEVENT TR29 0006 4000 0011 0350 8043 52 (Banka dekontu açıklamasına “Kağıt Bağışı” yazılmalıdır.)

,